Vào ngày 3/1/2026, tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ đã tổ chức Triển lãm Quốc tế Xá lợi Piprahwa mang tên “The Light & the Lotus: Relics of the Awakened One” — đánh dấu sự kiện lịch sử khi các cổ vật Phật giáo quý giá được trưng bày công khai lần đầu sau hơn 127 năm kể từ khi bị tách ra khỏi quê hương thời thuộc địa.
Sự kiện này do Thủ tướng Narendra Modi khai mạc tại Rai Pithora Cultural Complex và thu hút đông đảo học giả, tăng ni, Phật tử cùng quan khách quốc tế tham dự.
- Xá lợi Piprahwa — Di tích Phật giáo cổ và ý nghĩa tâm linh
Xá lợi Piprahwa được khai quật lần đầu vào năm 1898 tại làng Piprahwa, bang Uttar Pradesh – gần biên giới với Nepal — bởi William Claxton Peppé. Bộ di vật bao gồm:
Hộp chứa xá lợi,
Mảnh xương được cho là xá lợi của Đức Phật,
Hơn 300 viên ngọc quý, vàng và trang sức chôn cùng trong bảo tháp cổ.
Những hiện vật này được coi là một trong những bằng chứng khảo cổ rõ ràng nhất về Phật giáo sơ kỳ, góp phần kết nối lịch sử Đức Phật với vùng Kapilavastu — nơi sự kiện lớn của đời sống và giáo pháp Ngài diễn ra.
- Sự hồi hương đầy cảm động
Theo các nhà khảo cổ và cơ quan quản lý văn hóa Ấn Độ:
Bộ sưu tập di vật từng bị tịch thu và phân tán trong thời kỳ thuộc địa, nhiều phần được đưa ra nước ngoài.
Năm 2025, khi một phần bộ di vật được đưa tới đấu giá tại Hong Kong, chính phủ Ấn Độ cùng nhiều tổ chức Phật giáo đã can thiệp và ngăn chặn việc bán đấu giá, kêu gọi trả lại di sản thiêng liêng này cho quê hương và cộng đồng Phật tử toàn cầu.
Sau quá trình ngoại giao và hợp tác với các tổ chức trong nước, bộ di vật đã được hồi hương và mang về New Delhi, cùng với những hiện vật được lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia New Delhi và Bảo tàng Ấn Độ tại Kolkata.
- Triển lãm “The Light & the Lotus” — thông điệp hòa bình
Triển lãm hiện trưng bày:
Xá lợi cổ và hộp đựng nguyên bản,
Hơn 300 viên ngọc quý chôn cùng xá lợi,
Các hiện vật đi kèm với thông tin khảo cổ,
Mô hình tái hiện bảo tháp Piprahwa và khu khai quật.
Thủ tướng Modi phát biểu rằng, đây không chỉ là sự kiện văn hóa quan trọng của Ấn Độ, mà còn là khoảnh khắc thiêng liêng kết nối quá khứ và hiện tại: niềm tự hào của thế hệ hôm nay với di sản Phật pháp cổ xưa. Ông nhấn mạnh rằng các xá lợi không chỉ là hiện vật khảo cổ “mà còn là phần không thể tách rời của văn minh và tâm linh nhân loại.”
- Ý nghĩa đối với cộng đồng Phật tử
Sự kiện hồi hương và trưng bày Xá lợi Piprahwa mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:
🌿 Kết nối tín ngưỡng: Tạo cơ hội cho Phật tử từ khắp nơi có thể chiêm bái, tôn kính di tích thiêng liêng liên quan tới Đức Phật.
📜 Giá trị lịch sử: Giúp người tu học hiểu rõ hơn về truyền thống Phật giáo cổ đại và sự lan tỏa của giáo pháp.
🤲 Lòng từ bi – hòa bình: Xá lợi và trang sức chôn cùng là biểu tượng cho tâm từ bi, vô ngã và hòa bình — những giáo lý cốt lõi của Đức Phật.
🌍 Di sản chung của nhân loại: Qua sự kiện này, Phật giáo tiếp tục thể hiện bản chất vượt thời gian, hòa nhập nhiều nền văn hóa và được tôn trọng ở quy mô toàn cầu.
Nhiều Phật tử mong muốn sự kiện này sẽ là dịp thúc đẩy giáo pháp được tiếp tục nghiên cứu, giảng dạy và thực hành rộng hơn — nuôi dưỡng tâm từ và trí tuệ trong đời sống hiện đại.
Theo thông báo từ Bộ Văn hoá Ấn Độ, triển lãm không chỉ phục vụ công chúng trong nước mà còn có kế hoạch đưa một phần xá lợi tới các quốc gia có đông Phật tử, như Việt Nam, Thái Lan hay Bhutan, để chia sẻ khoảnh khắc linh thiêng này với nhân loại.
Bình Luận Bài Viết