14-11-2026
Hầu hết các sử gia nghệ thuật đều cho rằng những bức tượng Phật đầu tiên được tạo trong khoảng thời gian từ thế kỷ I-III CN, đặc biệt là tại hai khu vực có tầm ảnh hưởng lớn thuộc tiểu lục địa Ấn Độ:...
Trong giáo lý Duyên khởi (E: Dependent Origination) của đạo Phật, từ "Tương" mang ý nghĩa là sự qua lại, lẫn nhau, tương tác hoặc phụ thuộc lẫn nhau. Chữ “Tương” biểu thị nguyên l...
Bài viết “Chánh kiến hay kiến chấp truyền thống?” của Thích Chúc Xuân không nhằm phủ nhận giá trị của Phật giáo Nam truyền, cũng không nhằm khẳng định rằng mọi kinh điển Bắc truyền...
Trong giáo lý Phật giáo, Chấp thủ (Upādāna) chính là mắt xích cốt lõi trong chuỗi Mười hai Nhân duyên — nơi ngọn lửa tham ái biến thành hành vi bám giữ, thiêu đốt tâm thức và kéo d...
Theo Phật giáo, Vô minh là một khái niệm chỉ trạng thái u mê, tâm thức tối tăm, không nhận thức đúng bản chất thật của vạn vật và là cội nguồn của mọi khổ đau, sinh tử luân hồi. Th...
Bài viết này là một tổng quan toàn diện về Trung Quán luận: từ cuộc đời Long Thọ, hệ thống tác phẩm, tư tưởng Không tính – Trung đạo, cấu trúc 27 phẩm, cho đến ảnh hưởng đối với cá...
Bát thức tâm vương là một khái niệm quan trọng trong Duy Thức học (Yogācāra), một nhánh triết học Phật giáo Đại thừa. “Tâm vương” chỉ phần chủ thể của tâm, còn “tâm sở” là các trạn...
Bài viết “Tỉnh thức – Tỉnh giác” là một khảo cứu triết học Phật giáo rất công phu, tập trung vào sự phân biệt giữa Phân biệt trí (cái biết dựa trên khái niệm, ngôn ngữ, nhị nguyên)...
thể hiện góc nhìn triết học Phật giáo Hoa Nghiêm (Huayan) áp dụng vào văn hóa Việt Nam thông qua hình tượng ba danh nhân: Ba Thân (Trikāya) trong một Tâm Việt, Cả ba tuy có phương...
Trong Phật giáo và triết học Đông phương, các từ bắt đầu bằng chữ "Bản" (本) mang nghĩa là gốc rễ, cội nguồn, căn bản, hoặc trạng thái nguyên sơ, sẵn có hoặc chân thật nhất của vạ...
“Vô Tự” không phải là không có chữ, mà là chữ không còn mang tính cố định, không trở thành chân lý để bám víu. Tác phẩm đặt câu hỏi “Ai đang viết? Ai đang đọc?” để làm tan biến cái...
Bài phân tích chuyên sâu đăng tải trên Tạp chí Journal of Democracy đã đưa ra góc nhìn chi tiết về cách thức Trung Quốc đang gia tăng sử dụng “ngoại giao Phật giáo” như một công cụ...
Sự đối chiếu này không nhằm đồng nhất các truyền thống hay thay lời các bậc tiền nhân, mà là thử lắng nghe những “Diệu Vị” có thể gặp nhau dưới những danh từ và hệ thống tư tưởng k...
Bài viết phân tích nhiều khía cạnh ngôn ngữ Hán – Việt, như cách dùng từ đại tiểu (đi cầu, đi tiểu), tiện lợi (nghĩa gốc là đi vệ sinh), hay thuật ngữ Hòa Nam (lời chào kính trọng,...
Kinh Hoa Nghiêm, cũng như phần lớn kinh điển Đại thừa, chưa bao giờ chỉ là những văn bản tôn giáo để tụng niệm theo nghĩa thực hành thông thường. Chúng cũng không phải những công t...
Duyên khởi chỉ ra rằng vũ trụ vạn vật do những yếu tố và điều kiện tương tác sinh sinh hóa hóa, in tuồng như có - như không, chứ không là thực có - thực không, nghĩa là mọi sự vật...
Trong Phật giáo, Giới (戒) và Luật (律) là hai khái niệm khác nhau nhưng bổ trợ lẫn nhau, thường được kết hợp lại gọi là "Giới Luật (戒律)", làm nền tảng cho sự tu hành thanh tịnh
“Muôn việc chẳng mang theo, chỉ có nghiệp theo mình.” Từ lời dạy sâu sắc của cổ đức, bài viết “Tỉnh Thức Trước Vô Thường” giúp người đọc quán chiếu về sự mong manh của kiếp người,...
Duyên Sinh là cửa vào (hiện tượng), Duyên Khởi là bản chất (vô tự tánh, quan hệ), Hoa Nghiêm là pháp giới vô ngại hiển lộ. Ba tầng này không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau, giúp thấ...
Cục diện văn hóa Mông Cổ thế kỷ XIII có bước chuyển mình lớn dưới thời kỳ cai trị của các Đại Hãn, gắn liền với sự truyền bá của Phật giáo Tây Tạng.
Đạo Phật tại vương quốc này không còn tồn tại dưới dạng một tôn giáo sống với tiếng chuông chùa sớm tối, mà hiện hữu như một “kho báu khảo cổ” khổng lồ và cô độc giữa lòng sa mạc h...
Quá trình truyền bá Phật giáo vào Bắc Hà qua các tuyến đường biển Giao Quảng hay Giao Mân đạt được nhiều bước ngoặt lớn sau thế kỷ XVI. Điển hình là sự kiện Thiền sư Chuyết Chuyết...
