BÓNG ÁO NÂU
Truyện ký
Lời giới thiệu
Bóng Áo Nâu là truyện ký đầu tiên tôi viết. Truyện gồm 20 chương, tôi viết chung với đại đức Thích Quảng Kiến và thượng tọa Thích Thiện Bảo. Truyện ký viết về cuộc đời thượng tọa Thích Chơn Thanh (1948-2002. Quê quán: Đồng Tháp) một người thầy mà chúng tôi vô cùng yêu kính.
Hoàn cảnh ra đời của truyện ký này là do khi nhóm môn đệ chúng tôi (đại đức Thích Minh Thuận, sư cô Thích nữ Huệ Nghiêm và tôi) định thực hiện một quyển kỷ yếu về thầy Chơn Thanh. Thay vì làm một quyển kỷ yếu bình thường thì chúng tôi nảy ra ý tưởng viết hẳn một cái truyện ký về cuộc đời hoạt động của thầy chúng tôi nói riêng, một thầy tu nói chung. Qua đó nhằm lưu giữ những kỷ niệm thật về thầy, mà cũng nhằm để – qua văn học - những người chưa có duyên tiếp cận Phật pháp có được một cái nhìn chính xác hơn về đời sống của một tu sĩ chân chánh, có sự thông hiểu hơn về lý tưởng xuất gia của đạo Phật (Đi tu là một sự tìm về chớ không phải là sự trốn tránh, chán đời thì mới đi tu như nhiều người thường hiểu).
Tôi đã viết những trang truyện ký này với nỗi xúc động chân thành sâu sắc khi nhớ về vùng đất quê hương, nhớ về những bậc thầy, những tâm hồn thanh khiết. Điều đó phần nào đã giúp tôi có thêm niềm kính tin Tam Bảo trong cái thực tế có quá nhiều điều dễ làm ta thối tâm thất chí bởi một số người trong hàng tăng lữ hiện nay gây ra. Thôi kệ, mọi sự vốn phải xảy ra như phải thế. Chỉ mong khi đọc truyện, mọi người sẽ có cùng những xúc cảm như chúng tôi – những người viết – thì đó là điều chúng tôi mong mỏi nhất. Đạt được như vậy là chúng tôi đã vượt qua khả năng thể hiện, hạn chế về ngòi bút của mình.
Tôi giới thiệu với các bạn truyện ký này với tấm lòng thiết tha quí mến. Mong mọi người có được vài phút giây lắng lại, bình tâm trước cuộc sống và đời sống văn chương đang quá “động” hôm nay. (Lưu ý, tôi không có ý nói “động” là tốt hay là xấu, bởi theo lời một thiền sư thì : “… … …” Mà thôi, ngưng ở đây là vừa rồi.)
Mời bạn thử đọc.
Bạn có thể đọc bài viết này của thượng tọa Thích Minh Thông như một lời bạt.
Ngày nay
vẫn như là ngày xưa
Thỉnh thoảng tôi ngồi thật yên trong căn phòng nửa khuya, đốt nến và trầm lên, rồi một mình uống từng ngụm trà nóng, ấy chính là lúc tôi đang gặp khó khăn từ bên ngoài dồn dập tới. Tôi muốn đối diện với nó thật lâu, thật rõ ràng để tìm cách chuyển hóa. Tôi ngồi đó và thầy Chơn Thanh cũng ngồi đó. Thầy vẫn ngồi đó từ ngày xưa cho đến bây giờ, ánh mắt hiền từ và nụ cười tươi mát vẫn không có chút gì phai nhạt.
Thầy không bao giờ bỏ tôi một mình trong những hoàn cảnh rối ren, khó khăn. Thầy không uống trà đậm như tôi, chỉ cần để thêm chút nước sôi vào cho tách trà dịu nhẹ hơn là thầy có thể ngồi hằng giờ để nghe tôi chia sẻ. Thầy kiên nhẫn lắm. “Thôi kệ ! không sao đâu! Chuyện gì rồi cũng qua.” Đó là câu “thần chú” mà thầy vẫn thường “niệm” lên để trấn an cho tôi và cả thầy nữa. Hai huynh đệ cùng thở, cùng uống trà, cùng trở về với nội tâm để có thêm sự vững chải và kiên định. Có nhiều lúc tôi và thầy ngồi yên lặng cả giờ. Cái không khí im lặng uy nghiêm ấy đã nuôi dưỡng trong tôi biết bao nhiêu niềm thương cảm và nể phục người bạn đồng hành. Có rất nhiều tình thương và lòng bi mẫn trong trái tim thầy. Thầy điềm đạm và nhu hòa quá. Nhiều lúc thầy không cần phải trấn an tôi bằng những lời ái ngữ, mà chỉ cần sự có mặt của thầy thôi là tôi đã cảm nhận được rất nhiều sự bình yên. “ăn cơm có canh, tu hành có bạn”, tôi may mắn được làm anh em sống chung với thầy. Cùng thở, cùng ăn, cùng đi bộ, cùng làm việc… tôi thấy câu ngạn ngữ trên thật là hay, có thật nhiều tuệ giác trong đó. Thầy Quy Sơn có nhiều kinh nghiệm trong đường tu nên khuyên người xuất gia nên chọn bạn một cách thông minh, “thân phụ lương bằng” và “tuy bất thấp y, thời thời hữu nhuận”. Tôi thì không đến đỗi phải đợi đi cuối con đường mới nhận ra giá trị những ngày được sống cùng với một huynh đệ như thầy. Nhiều đêm ngồi soi mình trong gương nguyệt, tôi nhận diện rất rõ ràng sự có mặt quan trọng của thầy trong tôi. Thầy đã đi vào trái tim tôi nhẹ nhàng như một bàn tay ấm áp đặt lên vai giữa đêm đông hành cước một mình. Thầy như một bát canh ngọt để giúp những hạt cơm khô đi vào một cách dễ dàng và mềm mại. Thầy đẹp và trong sáng như cái tên của thầy vậy.
Bây giờ bên tách trà khuya một mình, tôi vẫn thấy thầy ngồi đối diện đó. Đang sẵn sàng lắng nghe những khó khăn trong nội viện cũng như những nhiêu khê ngoài giáo hội. Ngồi càng yên tôi càng nhận được nhiều tuệ giác từ nơi thầy. Sáng hôm kia đi thiền hành, tôi bổng chợt mỉm cười vì nhớ ra mỗi buổi sáng ngày xưa, hai anh em thường đi bên nhau và trao đổi với nhau nhiều kinh nghiệm tu tập. Thuở ấy, có những câu chuyện mà đến bây giờ tôi mới hiểu hết. Tôi cười vì nếu ngày đó tôi hiểu ra thì chắc là tôi sẽ ít trách hơn về tánh xuề xòa dễ dãi của thầy. Mà nếu có trách, chắc thầy cũng lại cười xuề xòa thôi. Tôi biết không chỉ riêng tôi mới nhận được những năng lượng tươi mát ấy, các thầy, các sư cô đã từng được học và làm việc chung với thầy cũng cảm nhận như tôi. Thầy đi rồi họ khóc nhiều lắm. Họ còn trẻ quá nên có thể họ chưa thấy được hết thầy đã đi vào chính họ như thế nào. Thầy xuề xòa, ít hỏi han ai mà vẫn luôn có mặt bằng nhiều hình thức, chính là đức tánh ưu việt của một người cha như thầy. Nhiều người đã lo ngại cho tôi sẽ vất vả rất nhiều sau khi vắng bóng thầy bên cạnh. Nhưng chỉ có tôi mới hiểu rất rõ là thầy không bao giờ bỏ tôi. Cảm ơn thầy đã làm bạn đồng hành với tôi, đã cho tôi thật nhiều báu vật.
Thầy Thanh ơi! ngày xưa và ngày nay không có gì khác nhau trong con người chân thật của thầy phải không? Thầy đã từng đến đi thong dong, thì sau cuộc phân kỳ tạm bợ này, tôi chắc thầy sẽ có chiếc báo thân đẹp lắm. Thầy không chọn một cõi bình yên để tịnh dưỡng niềm an lạc một mình đâu. Tôi chắc như vậy rồi, tại vì thầy thương tăng ni trẻ lắm. Thầy sẽ tiếp tục có mặt với họ để giúp họ với rất nhiều hoài bão chưa hoàn thành.
Tôi lại đốt nến, xông trầm và rót trà ra. Khi viết về thầy với những dòng tâm sự này, tôi biết thầy cũng cười xòa và trách tôi không chịu nói một lần trước mặt để thầy có thêm năng lượng vì cuộc đời tu của thầy cũng lắm nỗi gian truân, vất vã. Thầy hiểu tánh tôi kín đáo mà, như lần này, tôi cũng không muốn viết về thầy như vậy đâu. Tôi ý thức được ngôn từ không đủ diễn tả hết tình huynh đệ đẹp đẽ của chúng ta. Tôi muốn để tự nó tinh khôi như bản chất thật của nó, nhưng không viết không được, các thầy và các sư cô trẻ rất muốn tôi chia sẻ những tâm tình này để họ hiểu thêm về thầy, về những người mà họ yêu kính.
Có những chuyện bây giờ mới rõ, nhưng mà ngày nay vẫn như là ngày xưa, không hề khuyết giảm như vầng trăng phải không thầy?!
Tách trà thơm này không đắng lắm
Thầy uống đi rồi thở cùng tôi
Kìa chiếc lá mang mùa xuân tới
Bây giờ, ngày ấy vẫn đầy thôi.
BÓNG ÁO NÂU
Truyện ký về cuộc đời của thượng tọa Thích Chơn Thanh
Gồm các chương: - Một khúc sông Tiền
- Trường làng
- Chùa quê
- Xuất gia
- Chú điệu chùa Phước Lâm
- Bổn sư Thiện Thọ
- Góc nhỏ Phổ Quang
- Lễ Phật đản
- Dấu ấn Huệ Nghiêm
- Cây cao bóng cả
- Thọ giới
- Đèn sách
- Khói hương
- Gió mùa hạ
- Nhập thất
- Nhiệm vụ đa đoan
- Cành lá bồ đề
- Người thầy khả kính
- Một ngày để nhớ
- Hương sen cuối gió