Cố Hòa thượng từng là Chánh Đại diện GHPGVNTN tại tỉnh Quảng Trị, thành viên Ban Vận động Thống nhất Phật giáo VN, Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN nhiệm kỳ đầu tiên cho đến lúc viên tịch (1995); Phó Trưởng ban Trị sự tỉnh Bình Trị Thiên, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ I cho đến ngày viên tịch…
Ngài là một trong những vị Thầy đã để lại gương sáng trong sự nghiệp giải thoát và tận tụy trên bước đường hoằng hóa độ sanh, luôn làm tốt hơn những gì được tổ chức giao phó và Phật tử tin tưởng mong chờ.
Thế danh Hòa thượng là Hồng Văn Trung, pháp danh Tâm Trung, pháp tự Chánh Trực, thuộc dòng thiền Lâm tế đời thứ 43. Ngài sinh ngày 07 tháng 08 năm Tân Mùi (1931) tại làng Trà Trì, xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng tỉnh Quảng Trị.
Vốn xuất thân trong một gia đình thâm tín Tam Bảo, người anh cả xuất gia sớm nên từ nhỏ Hòa thượng đã có ý hướng theo anh.
Năm 1947 mới được song thân cho phép, Hòa thượng đã đầu sư học đạo với Trưởng lão Hòa thượng Thích Hưng Dụng tại chùa Hội quán Phật học Quảng Trị. Năm 1950 Hòa thượng được thọ Sa di giới và được gởi vào tu học tại Phật học đường Trung Việt Báo Quốc Huế.
Năm 1952, Hòa thượng được trao truyền Cụ túc giới tại giới đàn Nha Trang. Sau đó năm 1957, Ngài được chuyển vào học tại Phật học viện Trung phần Nha Trang. Năm 1960 Giáo hội bổ nhiệm Hòa thượng trú trì chùa Di Linh và giảng sư cho tỉnh hội Lâm Đồng.
Với lòng nhiệt thành của tuổi trẻ, Hòa thượng đã chuyển về Từ Đàm và được cử làm Phó hội trưởng tỉnh hội Phật giáo Thừa Thiên kiêm giảng sư.
Trong mùa Pháp nạn 1963, Hòa thượng đã thể hiện hết vai trò của một giảng sư và một Phó hội trưởng, một phụ tá tín cẩn của Hòa thượng Chánh hội trưởng, vị đã phát động và lãnh đạo phong trào Phật giáo năm 1963.
Đến năm 1964, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất thành lập, Hòa thượng giữ chức vụ Đặc ủy Thanh niên của Ban Đại diện Phật giáo tỉnh Thừa Thiên. Năm 1968 vì nhu cầu Phật sự, Ngài được bổ nhiệm giữ chức Chánh Đại diện của Phật giáo tỉnh Quảng Trị.
Năm 1975, quê hương giải phóng, bước đầu trở về chốn tổ Tịnh Quang, Hòa thượng đã cùng các Pháp hữu dựng lại ngôi chùa tôn đơn sơ giữa cảnh ngổn ngang đổ nát của Tổ đình để có nơi thờ phượng.
Năm 1978, Hòa thượng quyết tâm tu bổ tháp phần của chư Tổ và xây dựng được ngôi Tổ đình bằng công sức của hàng Phật tử tranh thủ ngồi giờ lao động. Ngài đã xây dựng ngày kỵ Tổ Sắc Tứ trở thành ngày hội, ngày gặp mặt của tất cả thầy trò trong tồn tỉnh Quảng Trị.
Đầu xuân năm Canh Thân - 1980, Ban vận động thống nhất Phật giáo Việt Nam ra đời, Hòa thượng là một thành viên của ban vận động. Tháng 11 năm 1981, Hội nghị Đại biểu thống nhất Phật giáo cả nước được tổ chức tại Thủ đô Hà Nội, Hòa thượng đã được cử vào Hội đồng Trị sự GHPGVN. Tại địa phương, năm 1982 Hòa thượng được mời là Phó trưởng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bình Trị Thiên kiêm Chánh Đại diện Phật giáo huyện Triệu Hải.
Năm 1989, Đại hội Phật giáo tỉnh Quảng Trị được tổ chức, Hòa thượng được cung cử là Trưởng ban Trị sự, cũng trong lúc này Hòa thượng được mời tham gia Mặt trận và Hội đồng Nhân Dân tỉnh Quảng Trị.
Năm 1990, Hòa thượng đã xây dựng lại ngôi chùa Phật học Quảng Trị trang nghiêm, phục hồi một diện mạo của Phật giáo Quảng Trị.
Năm 1992, Đại hội Phật giáo tồn quốc kỳ III, Hòa thượng được tấn phong giáo phẩm Hòa thượng.
Như linh cảm được sự sắp xả báo thân, đầu năm Ất Hợi - 1995 Hòa thượng về Tổ đình Báo Quốc lễ Tổ – đảnh lễ thù ân nơi đã trưởng dưỡng, đã trang bị bao nhiêu hành trang cho cuộc đời hành giả của Ngài.
Ngày 04 tháng 03 năm Ất Hợi, thị giả báo vào Huế cho biết ý Hòa thượng muốn vào Tổ đình Kim Tiên, thế rồi chiều tối hôm đó hàng đệ tử của Hòa thượng đã rước Ngài vào chùa Kim Tiên. Và đây là lúc Hòa thượng đã để lại đằng sau bao Phật sự của Quảng Trị để nhẹ nhàng về cõi Phật qua một đêm nghỉ ngơi ở chốn Tổ Kim Tiên, bên cạnh bổn sư cùng với sự hầu hạ của hàng đệ tử. Hôm sau vào lúc 13 giờ 15 phút ngày 05 tháng 03 năm Ất Hợi, Hòa thượng đã an nhiên thị tịch, thọ 65 tuổi đời, 43 hạ lạp.
Hình ảnh thêm về Hòa thượng Thích Chánh Trực (1931 - 1995)