Dù có nhiều điểm chung trong truyền thống văn hóa và tín ngưỡng Phật giáo, đều coi trọng ngày rằm tháng 7 âm lịch nhưng tinh thần và cách kỷ niệm ngày này ở Việt Nam và Hàn Quốc có nhiều khác biệt.

Dưới đây là những điểm khác về ngày rằm tháng 7 của Hàn Quốc.

Hàn Quốc tổ chức lễ Bách Trung

Tại Việt Nam, rằm tháng 7 gắn liền với hai hoạt động chính là lễ Vu lan báo hiếu cha mẹ và lễ Xá tội vong nhân (cúng người thân đã khuất và cúng chúng sinh). Người Việt coi đây là thời điểm hướng về tâm linh, thể hiện lòng hiếu thảo với tổ tiên, cha mẹ và lòng nhân ái đối với những vong linh không nơi nương tựa.

Trái lại, tại Hàn Quốc, ngoài ý nghĩa báo hiếu của Phật giáo, ngày rằm tháng 7 còn được biết đến rộng rãi với tên gọi lễ Bách Trung (hay Bách Chủng, tiếng Hàn: Baekjung). Họ dâng cúng 100 loại hạt ngũ cốc, rau củ thu hoạch trong thời điểm này lên tổ tiên và chư Phật. Như vậy, nếu người Việt nhấn mạnh vào tấm lòng báo hiếu và sự từ bi thì người Hàn vừa thực hiện đạo hiếu vừa tri ân đất trời cho một vụ mùa bội thu.

“Ngày rửa liềm” của nông dân Hàn Quốc

Điểm độc đáo riêng có tại Hàn Quốc là ngày rằm tháng 7 đánh dấu thời điểm công việc đồng áng quan trọng mùa hè đã hoàn tất. Lúa đã gieo xong, người nông dân bắt đầu thời kỳ nghỉ ngơi chờ đến vụ thu hoạch mùa thu, do đó cái liềm làm nông tạm thời không cần dùng đến.

Vì lý do này, dân gian Hàn Quốc còn gọi đây là “ngày rửa liềm”. Vào ngày này, dân làng sẽ tổ chức tiệc tùng, thưởng tiền và đồ ăn cho những người làm nông chăm chỉ.

Tôn vinh “Trạng nguyên nông nghiệp”

Tại Việt Nam, không khí Vu lan thường diễn ra lắng đọng, trầm mặc. Mọi người đến chùa cầu an, tụng kinh, thực hiện nghi thức cài hoa hồng lên áo hay phóng sinh. Hoạt động gia đình tập trung vào mâm cúng tổ tiên và cúng chúng sinh trước cửa nhà.

Ngược lại, lễ Bách Trung tại Hàn Quốc lại rất rộn ràng với các hoạt động lễ hội cộng đồng. Nổi tiếng nhất là phong tục bầu chọn “Trạng nguyên nông nghiệp” tại các vùng nông thôn như Jeolla-do hay thành phố Miryang. Người nông dân làm việc giỏi nhất trong năm sẽ được mời rượu, khoác áo tơi (dorongi), đội nón sậy (satgat), bôi mặt đen và cưỡi bò đi quanh làng trong tiếng trống và reo hò của dân làng. Ngoài ra, lễ hội còn có các điệu múa truyền thống như Obuk-chum (vũ điệu năm trống) hay trò chơi kéo co cộng đồng.

Nghi thức viết lời cầu nguyện

Nghi thức “Bông hồng cài áo” từ lâu trở thành nét văn hóa đặc trưng của người Việt Nam mỗi mùa Vu lan. Người còn cha mẹ sẽ cài bông hoa hồng màu đỏ, người mất cha hoặc mẹ cài hoa màu hồng, và người đã mất cả cha lẫn mẹ sẽ cài hoa màu trắng.

Tại Hàn Quốc, Phật tử không thực hiện nghi thức cài hoa hồng lên ngực áo. Thay vào đó, khi đến chùa làm lễ Vu lan, người dân xứ Kim Chi thường viết những lời cầu nguyện, ước nguyện sức khỏe cho cha mẹ, gia đình hoặc cầu siêu cho tổ tiên lên những mảnh giấy nhỏ. Những mảnh giấy này sau đó được treo lên các cây trúc hoặc dưới các ngọn đèn lồng trong khuôn viên chùa.

Cúng bánh ngũ cốc

Mâm cúng Vu lan ở Việt Nam mang đậm yếu tố tâm linh xá tội vong nhân. Mâm cúng chúng sinh ngoài trời thường gồm cháo loãng (cháo bẹ), muối, gạo, bỏng ngo ngô, khoai luộc và rất nhiều vàng mã, quần áo giấy. Người Việt tin rằng đốt vàng mã giúp người cõi âm có cuộc sống đầy đủ.

Ngược lại, mâm cúng lễ Bách Chủng ở Hàn Quốc lại tập trung vào các sản vật nông nghiệp tươi ngon vừa thu hoạch. Mâm lễ dâng lên tổ tiên và Phật đản gồm các loại bánh làm từ bột ngũ cốc mới, rau củ theo mùa và trái cây chín sớm.

Đặc biệt, tục đốt vàng mã quy mô lớn cho vong linh lang thang không phổ biến trong lễ này.

Hoàng Hà (VTC NEWS)