Theo Phật Giáo, vọng Tâm là nguồn gốc tạo ra tất cả sắc tướng và vô sắc tướng.  Hạt Tâm (conscious particle) động tạo ra một dòng tâm thức (mindful wave) bao gồm những hạt nguyên tử khi được quan sát, và sóng khi không ai quan sát nó, rồi từ vô cực vi mô (Micro) đến vô cực vĩ mô (Macro) tạo ra những hiện tượng xum la và vạn vật trên vũ trụ mà tất cả đều được kết nối và tương tác liên tục, liên hoàn với nhau như những vòng dây xích của 12^th nhân duyên hay tấm lưới vũ trụ.  Đây là những điều mà khoa học bây giờ khám phá ra về hạt (particle), sóng (wave) và đặc tính linh đầy thông minh cũng như bản lai vô sở, vô trụ của những siêu nguyên tử.  Khoa học và vũ trụ học hiện đại cũng có lối nhìn tương tự như quan niệm của Phật Giáo họ đã công nhận tự tánh của vật chất thay đổi bất thường, liên tục và hiện diện khắp nơi trong vũ trụ.

Điều lý thú nhất là sau khi quan sát và thí nghiệm đặc tính và phản ứng của những hạ nguyên tử, khoa học đã đi đến kết luận là nếu tâm thức (mind) ta cố tình tìm kiếm thì hạt sẽ hiện ra, hữu sắc, nếu lơ là thì nó biến thành sóng, vô sắc.  Những tái khám phá mới mẽ này của Khoa học hiện đại đã được Phật Giáo mô tả ngắn gọn:  Tất cả do tâm tạo!  Sắc là không; không là sắc trong Bát Nhã Tâm Kinh.

Ngay cả những văn minh kỷ thuật hiện đại cũng từ do tâm tưởng với óc sáng tạo, tánh tò mò, cố công tìm tòi, khám phá, và chế tạo ra những tiện nghi vật chất để phục vụ nhân sinh.  Ngược lại, nếu nhân loại không có óc sáng tạo như những sinh vật kém thông minh khác trên trái đất này thì có thể chúng ta không bao giờ có khoa học nhân văn hiện tại? 

Tâm tạo ra thực tại.  “Consciousness Creates Reality” – Physicists Admit The Universe Is Immaterial, Mental & Spiritual, Arjun Walia, 11/11/2014 

Ý thức tạo vạn vật (Consciousness causes matter.)  Nhất thiết chúng sinh giai do tâm tạo.

Tôi tin tâm như là nền tảng quan trọng.  Tôi kiến giác vật chất như là một sản phẩm từ tâm tạo.  Chúng ta không thể vượt qua tâm.  Mọi tư nghị, bất cứ gì mà chúng ta xem như hiện sinh, đều là do tâm tưởng. 

“I regard consciousness as fundamental. I regard matter as derivative from consciousness. We cannot get behind consciousness. Everything that we talk about, everything that we regard as existing, postulates consciousness.”  

Max Planck, theoretical physicist who originated quantum theory, which won him the Nobel Prize in Physics in 1918

Không thể công thức hóa luật cơ khí lượng tử hoàn toàn hợp lý mà không tham khảo với tâm thức.

“It was not possible to formulate the laws of quantum mechanics in a fully consistent way without reference to consciousness.”  

Eugene Wigner, theoretical physicist and mathematician. He received a share of the Nobel Prize in Physics in 1963 

Tâm động, vũ trụ động.  Tâm bình vũ trụ bình. 

Feynman đã nói, “Từ giả thuyết rằng thế giới là một dao động.”

Feynman said, “From the hypothesis that the world is a fluctuation.”

Thế giới xoay vần và chúng ta cũng quay cuồng theo?

Hình như, chúng ta định, bản tâm không quay, như như bất động, nhưng vì chúng ta (tấm thân ngũ uẩn) sở trụ bởi trọng lực trên trái đất nên khi trái đất quay chung quanh mặt trời ... chúng ta cứ tưởng tất cả cùng quay rồi thì chóng mặt, động tâm, tưởng trời đất, tinh tú quay cuồng?

Vũ trụ dao động hay chúng ta xao động? 

Cả hai không động. 

Tuy nhiên, hình như vũ trụ co giãn? 

Vậy thì nên nói vũ trụ động hay không động? 

Không nên nói động. 

Tôi đã lìa tự nhất ngôn đồng Phật và Tổ thuyết.

Bởi vì, vũ trụ đang co dãn, “hít vào thở ra.”   Nhưng, trong một khoảng thời gian nào đó khi mà không gian cuộn thời gian (closed universe), [hấp] lực đàn tương đương với [phản] lực hồi cho nên chúng triệt tiêu (trung hòa.)  Lúc đó, dòng thời gian ngưng đọng, không gian đông đặc, và vũ trụ ở trong trạng thái, “ngưng thở,” bất động tuyệt đối.

Trong ‘hành động đàn hồi,’ sẽ chỉ là ‘động cơ giãn co’ Trong trạng thái ‘không gian cuộn thời gian,’ sẽ chỉ là trạng thái ‘thời gian đụng không gian.’ Trong cái ấn tượng ‘triệt tiêu,’ sẽ chỉ là cái thọ tưởng ‘trung hòa.’  Trong cái tâm tưởng ‘bất động tuyệt đối,’ sẽ chỉ là cái tâm thức ‘tuyệt đối tĩnh tịnh.’

Hình như, Lục Tổ Huệ Năng có nói:  Cái giây phút hiện tại này là sự tĩnh lặng vô cùng. Mặc dù nó chỉ hiện hữu trong phút giây này, nó không có biên độ và cũng trong đó mà hiện ra cái miên viễn tuyệt diệu.

Ngẫu nhiên, khoa học cũng diễn tả tương tự như trên:

Theo thuyết vũ trụ đóng, “Trong khoảng-thời gian này, không gian bành trướng từ không thể tích trong cái bùng nổ vĩ đại (big bang) nhưng rồi thì nới rộng tới một thể tích tối đa và nó bắt đầu co lại đến không thể tích trong một co nén mãnh liệt (big crunch.)”

For a closed universe theory, “In this spacetime, space expands from zero volume in a Big Bang but then reaches a maximum volume and starts to contract back to zero volume in a Big Crunch.”

(What is the structure of the universe?  Open, closed or flat?)

Thấy vậy nhưng không phải vậy!  Vũ trụ không co không giản.  Mà vũ trụ như như động động. 

Tình cờ, khoa học có cùng khái niệm tương tự như trên: 

“Hằng số vũ trụ đó đã tạo quân bằng cái tỷ trọng năng lượng của vật chất và phóng xạ, làm cho vũ trụ không bành trướng cũng không thâu nhỏ, nhưng mãi mãi như vậy.”

“The cosmological constant, that balanced the energy density of matter and radiation to make a Universe that neither expanded nor contracted, but stayed the same for eternity.”

(What is the structure of the universe?  Open, closed or flat? http://superstringtheory.com/cosmo/cosmo21.html)

Cái hằng số vũ trụ vô sanh vô diệt đó không tăng không giảm, vô thủy vô chung.